Η κλιματική κρίση δεν είναι μακρινό φαινόμενο. Επιδεινώνει τα ακραία καιρικά φαινόμενα, μειώνει τις βροχοπτώσεις και αυξάνει τις περιόδους ξηρασίας, καθιστώντας την επάρκεια του νερού παγκόσμια πρόκληση. Στην Κύπρο, η διαθεσιμότητα του νερού βρίσκεται υπό συνεχή δοκιμασία.
Διαρκώς επιδεινούμενες συνθήκες
Τα τελευταία τρία χρόνια, οι υδρολογικές συνθήκες στην Κύπρο επιδεινώνονται ραγδαία. Έχουν προηγηθεί τρεις συνεχείς χρονιές ανομβρίας με την περσινή να είναι η 6η χειρότερη επίδοση εισροών στα φράγματα από το 1987 και τη φετινή να είναι μέχρι στιγμής η 3η χειρότερη. Τα χαμηλά ύψη βροχής, η διαρκώς αυξανόμενη ζήτηση και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής έχουν οδηγήσει σε συρρίκνωση των υδάτινων αποθεμάτων. Οι ταμιευτήρες, τα υπόγεια υδροφόρα στρώματα και οι φυσικές πηγές δέχονται έντονες πιέσεις, ενώ το καλοκαίρι που έρχεται προμηνύεται ιδιαίτερα δύσκολο.
Οι μονάδες αφαλάτωσης
Μετά από πολλά χρόνια έστω και με καθυστέρηση η Κύπρος διαθέτει σήμερα 5 μονάδες αφαλάτωσης με συνολική ετήσια παραγωγή 73 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού όπως αυτό φαίνεται στον πιο κάτω Πίνακα, τα οποία παρέχονται στο Ενιαίο Σχέδιο Νοτίου Αγωγού που τροφοδοτεί με νερό για άρδευση και ύδρευση τις περιοχές Λευκωσίας, Ελεύθερης Αμμοχώστου, της Λάρνακας και της Λεμεσού. Σημειώνεται ότι, η μονάδα αφαλάτωσης Πάφου με δυναμικότητα 15.000 κ.μ ημερησίως, καλύπτοντας το 1/3 των αναγκών της πόλης κάηκε ολοσχερώς στις 7/12/2025 και ως εκ τούτου δεν μπορεί να συμβάλει στο υδατικό ισοζύγιο.
| Παραγωγή νερού από μονάδες αφαλάτωσης | ||||
| Αριθμός | Περιγραφή | Χρόνος Λειτουργίας | Ονομαστική Ημερήσια Παραγωγή κ.μ./ημέρα | Ετήσια Παραγωγή εκατ. κ.μ |
| 1 | Δεκέλειας | 1997 | 60,000 | 19,710 |
| 2 | Λάρνακας | 2001 | 62,000 | 20,367 |
| 3 | Βασιλικού | 2013 | 60,000 | 19,710 |
| 4 | Καντού (Λεμεσού) | 2014 | 40,000 | 13,140 |
| 5 | Πάφου | Εκτός Λειτουργίας | ||
| 222,000 | 72,927 | |||
Σημειώνεται περαιτέρω ότι, σήμερα οι μονάδες αφαλάτωσης καλύπτουν μόνο το 70% των αναγκών της χώρας στην ύδρευση. Είναι για αυτό που η πολιτεία θα πρέπει να προχωρήσει με μόνιμες λύσεις που θα διασφαλίζουν την επαρκή και σταθερή κάλυψη των αναγκών σε νερό, ανεξαρτήτως καιρικών συνθηκών
Κατάσταση φραγμάτων
| Ποσότητες Νερού σε μεγάλα φράγματα | ||||
| Αρ. | Περιγραφή | Χωρητικότητα (ΕΚΜ.) | Αποθηκευμένη Ποσότητα 31/3/25 σε (ΕΚΜ) | Ποσοστό |
| 1 | Ενιαίο Έργο Νότιου Αγωγού | 189450 | 45291 | 23.9% |
| 2 | Έργο Πάφου | 71723 | 17710 | 24.7% |
| 3 | Έργο Χρυσοχούς | 26184 | 6861 | 26.2% |
| 4 | Λευκωσία | 3483 | 0.691 | 0.02% |
| Ολικό | 290,840 | 69,863 | 24.02% | |
Στον πίνακα που ακολουθεί φαίνονται οι πραγματικές ποσότητες αποθηκευμένου νερού στα μεγάλα φράγματα του νησιού. Οι εν λόγω ποσότητες είναι αποκαρδιωτικές, δεδομένης της μακράς και παρατεταμένης ανομβρίας. Ως εκ τούτου διαφαίνεται ότι, δεν θα είναι δυνατή η συνέχιση παροχής νερού στους γεωργούς για αρδευτικούς σκοπούς ώστε αυτό να διαφυλαχθεί για τις ανάγκες υδροδότησης.
Οι τρέχουσες ανάγκες νερού στην Κύπρο
Η εκτιμώμενη ετήσια ζήτηση νερού για τις Ελεύθερες Περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας, ανέρχεται σε 270 εκ. m³, από τα οποία το 60% αντιστοιχούν στον γεωργικό τομέα, το 29% καλύπτει τις ανάγκες ύδρευσης του πληθυσμού, και το υπόλοιπο 11% τις ανάγκες των τομέων βιομηχανίας (3,0%), του τουρισμού (5%) και της κτηνοτροφίας (3%), αντίστοιχα.
Τι πρέπει να κάνουμε για τη διαχείριση των υφιστάμενων υδατικών πόρων καθώς και για την αξιοποίηση άλλων πηγών.
Το υφιστάμενο υδατικό ισοζύγιο των μεγάλων υδατικών έργων μαζί με τις αφαλατώσεις σήμερα δεν είναι ισορροπημένο. Για να μπορέσουμε να διαχειριστούμε τους διαθέσιμους υδάτινους πόρους, με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο, θα πρέπει να ληφθούν οι ακόλουθες αποφάσεις:
- Οι μονάδες αφαλάτωσης θαλασσίου νερού θα πρέπει να λειτουργούν παράγοντας νερό με βάση την ονομαστική παραγωγή με σκοπό την πλήρη κάλυψη των υδατικών αναγκών με προτεραιότητα την παροχή νερού για ύδρευση,(οικιακή χρήση, τουριστική και εμπορική). Επιπρόσθετα θα πρέπει να διοχετευθεί η περίσσεια πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ στις μονάδες αφαλάτωσης με μηδενική χρέωση, έναντι της παραγωγής νερού αφαλάτωσης με μηδενική προς το κράτος.
- Τα μέτρα εξοικονόμησης νερού και περιορισμού της σπατάλης και της χρήσης νερού θα πρέπει να επανέλθουν με την λήψη των αναγκαίων μέτρων.
- Ενεργοποίηση όλων των γεωτρήσεων (παρανόμων και νόμιμων) και άμεση αξιολόγηση κάθε γεώτρησης με ανάλυση του νερού για την καταλληλόλητα του (άρδευση ή ύδρευση)
- Επαναχρησιμοποίηση ανακυκλωμένου νερού (επαναξιολόγηση που διοχετεύονται οι ποσότητες του νερού)
- Αξιοποίηση ανακυκλωμένου νερού από το δικοινοτικό εργοστάσιο Μίας Μηλίας και διοχέτευση του στις ελεύθερες περιοχές της Δημοκρατίας για σκοπούς άρδευσης (εκτιμάται ότι μπορούν να αντληθούν 8 εκ. κ.μ νερού ετησίως)
The post ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΣΤΕ ΜΟΝΙΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΠΑΡΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΣΕ ΝΕΡΟ appeared first on Δημοκρατική Παράταξη – Νέα.
